5 tips voor een goed re-integratiegesprek

De weg van re-integratie is er één die vaak vele hobbels kent. De ene dag is er meer progressie te zien dan de andere dag en dat is compleet normaal. Voor professionals die cliënten begeleiden is het om deze reden des te belangrijker om regelmatig een goed re-integratiegesprek te voeren. Een re-integratiegesprek geeft namelijk de mogelijkheid om cliënten voldoende aandacht en maatwerk te kunnen aanbieden. Een goed re-integratiegesprek gaat dan ook verder dan alleen afspraken maken. Het draait allemaal om luisteren, meebewegen met de situatie en écht contact maken. Samen met ViaWMO hebben we 5 waardevolle tips opgesteld, waarmee professionals meer uit de re-integratiegesprekken met hun cliënten kunnen halen.

Zo bereid je een goed re-integratiegesprek voor

Een re-integratiegesprek voorbereiden is enorm belangrijk. Bedenk voordat je het re-integratiegesprek ingaat op welke manier je kunt achterhalen hoe het écht gaat met de cliënt. Vraag tijdens het re-integratiegesprek bijvoorbeeld niet alleen naar wat er besproken ‘moet’ worden, maar richt je ook op de persoon die tegenover je zit. Op die manier werk je niet vanuit formulieren of doelen, maar vanuit oprechte aandacht. Een eenvoudige vraag als “Hoe gaat het vandaag met je?” kan al een groot verschil maken. De vraag opent namelijk een eerlijke en open re-integratiegesprek waarin de cliënt zich gehoord voelt. Om niet alleen een lijst met vragen door te nemen, maar ook daadwerkelijk te kunnen luisteren, begrijpen en meebewegen, geven we je nog een aantal tips voor tijdens het gesprek.

Tip 1: Vraag naar het nu

Begin een re-integratiegesprek altijd met oprechte belangstelling, in het hier en nu. De vraag “Hoe gaat het vandaag met je?” lijkt een simpele vraag, maar het is meer dan dat. Door de vraag te stellen haal je de aandacht even weg van het traject en vermindert de druk die de cliënt kan voelen. Een vertrouwensband opbouwen wordt hierdoor makkelijker. Je staat namelijk even stil bij het moment, zodat de rest van het re-integratiegesprek op een natuurlijke manier (en vanuit persoonlijke insteek) kan ontstaan.

Tip 2: Geef ruimte voor wat er speelt

Re-integratie kan voor cliënten soms verwarrend of gewoon ‘veel’ zijn. Ze krijgen te maken met het UWV, spreekuren bij bedrijfsartsen, medische onderzoeken, trajectbegeleiders en soms zelfs juridische verplichtingen. Dat dit overweldigend kan zijn is niet meer dan logisch. Begin een re-integratiegesprek daarom niet meteen met inhoudelijke stappen. Geef de cliënt ruimte om eerst te ventileren. Een simpele vraag als “Is er iets wat je eerst kwijt wilt?” kan al veel spanning wegnemen. Pas als iemand zich gehoord voelt, ontstaat de transparantie die nodig is voor een succesvolle re-integratie.

Tip 3: Wees flexibel in het programma

Een re-integratiegesprek voorbereiden of een traject plannen kan tot op zekere hoogte. Maar re-integratie is gewoonweg geen rechte lijn. Soms zal het goed gaan en soms zal er behoefte zijn aan meer rust of aanpassingen. Durf daarom af te wijken van het plan als de situatie daar om vraagt. Tuurlijk is een goed plan nodig om richting te geven aan de re-integratie, maar het plan mag nooit dwingend zijn. Juist flexibiliteit, laat zien dat je werkt mét de cliënt en niet alleen volgens een vast protocol. Door mee te bewegen houd je de trajecten menselijk en tegelijkertijd duurzaam. Of zoals ViaWMO het mooi verwoord:

“Soms is er ruimte voor het plan, soms voor wat nú belangrijk is.”

Tip 4: Vind balans tussen contact en contract

Bij elk re-integratiegesprek en het hele proces eromheen, spelen administratie, belastbaarheidsprofielen en rapportages een rol. Software en systemen als Rapasso kunnen helpen bij het vinden van structuur, maar zijn geen leidraad voor een re-integratiegesprek. Zorg er dan ook voor dat er altijd een goede balans blijft bestaan tussen contact en contract. De mens gaat voor de methodiek, maar vergeet niet om helder uit te leggen welke stappen er gevolgd gaan worden. Op die manier vind je balans tussen het doel en de verplichtingen, zeker in een Spoor 2 traject.

Tip 5: Bouw samen aan haalbare (en verplichte) stappen

Een goed re-integratiegesprek eindigt met duidelijkheid en richting, op een manier die eigenaarschap stimuleert. Vraag bijvoorbeeld: “Wat zou voor jou de volgende stap kunnen zijn?”. Zo blijft de cliënt regisseur van zijn of haar proces, terwijl jij als professional het overzicht bewaakt en toeziet op de wettelijke en inhoudelijke stappen die gezet moeten worden. Met behulp van een cliëntvolgsysteem als Rapasso kun je vervolgens de voortgang bijhouden, afspraken terugvinden en re-integratiegesprekken verdere structuur geven.

Duurzame re-integratie vraagt om aandacht én structuur

Eén goed gesprek leidt zelden tot een succesvolle re-integratie. Het complete proces vraagt om vertrouwen, flexibiliteit en menselijkheid. Structuur en registratie van de re-integratie kunnen hierbij waardevolle steunpunten zijn, zonder de gesprekken te leiden. Ze creëren overzicht én zorgen ervoor dat het zakelijke deel van trajecten niet ondersneeuwt. Menselijkheid zonder regels werkt niet, maar regels zonder menselijkheid evenmin. De kracht zit in het combineren van beiden. Wil je meer weten over de manier waarop Rapasso duurzame begeleiding ondersteunt? Lees dan nog even verder over Rapasso.