Compensatieregeling transitievergoeding 2027: waarom grip op Poortwachter nu belangrijker is dan ooit

Vanaf 1 januari 2027 wil het kabinet de compensatieregeling transitievergoeding laten vervallen. Voor werkgevers die nu al te maken hebben met langdurig verzuim is dat een ingrijpende wijziging: je kunt straks niet langer rekenen op compensatie transitievergoeding bij ontslag wegens langdurige arbeidsongeschiktheid. Daardoor kan de financiële impact van langdurig verzuim flink toenemen en wordt grip op de Wet verbetering poortwachter, spoor 1, spoor 2 en dossieropbouw nog belangrijker. In dit artikel lees je wat er verandert, wat nog onzeker is en hoe je je hier nu al op kunt voorbereiden.

Wat is de compensatieregeling transitievergoeding?

De compensatieregeling transitievergoeding is een regeling waarmee werkgevers onder voorwaarden een deel van de betaalde transitievergoeding terugkrijgen bij ontslag wegens langdurige arbeidsongeschiktheid. De transitievergoeding zelf is een wettelijke vergoeding voor werknemers van wie de arbeidsovereenkomst op initiatief van de werkgever eindigt of niet wordt verlengd. Ook een werknemer die na 104 weken ziekte wordt ontslagen, heeft in principe recht op deze vergoeding. Zonder deze compensatie transitievergoeding zou een werkgever dus twee jaar loon doorbetalen en volledig opdraaien voor de transitievergoeding. Deze regeling is destijds ingevoerd om zogeheten ‘slapende dienstverbanden’ te voorkomen, waarbij werkgevers een ontslag om financiële redenen zo lang mogelijk uitstelden.

Wat verandert er aan de compensatieregeling transitievergoeding in 2027?

De compensatieregeling transitievergoeding gaat veranderen en de plannen zijn de afgelopen tijd verder aangescherpt. Eerder was het idee om compensatie alleen nog beschikbaar te houden voor kleinere werkgevers, maar inmiddels is aangekondigd dat de regeling in zijn geheel zou moeten verdwijnen. Dat betekent concreet:

• Geen compensatie meer bij arbeidsongeschiktheid – volgens de Rijksoverheid krijgen werkgevers vanaf 2027 geen geld meer terug voor transitievergoedingen bij ontslag als gevolg van arbeidsongeschiktheid.

De beoogde ingangsdatum is 1 januari 2027, al is de wijziging nog afhankelijk van politieke en wetgevende besluitvorming en dus niet definitief. Daarom blijft actuele controle nodig: volg de ontwikkelingen via de Rijksoverheid en het UWV, zeker zolang de wetgeving nog niet is vastgesteld.

Voor wie is de nieuwe compensatieregeling transitievergoeding belangrijk?

Deze wijziging raakt niet alleen werkgevers, maar iedereen die betrokken is bij langdurig verzuim en re-integratie. Denk aan:

• HR-afdelingen, die de financiële en juridische gevolgen van verzuim moeten overzien.
• Casemanagers en arbodiensten, die de re-integratie begeleiden en bewaken.
• Re-integratiebureaus en loopbaanprofessionals, die spoor 2-trajecten uitvoeren en straks vaker gevraagd worden om die zorgvuldig te onderbouwen.

Waarom wordt grip op de Wet verbetering poortwachter nu belangrijker?

Grip op de Wet verbetering poortwachter wordt belangrijker omdat de mogelijke afschaffing van de compensatie langdurig verzuim financieel risicovoller maakt. Werkgevers kunnen straks minder leunen op compensatie achteraf en moeten dus eerder sturen op herstel, passend werk, duurzame inzetbaarheid en re-integratie. De Wet verbetering poortwachter verplicht werkgever en werknemer om actief te werken aan re-integratie: als het dossier niet op orde is, kan het UWV een loonsanctie opleggen. Ook met het oog op toekomstige hervormingen kan aantoonbaar investeren in re-integratie, bijscholing en omscholing relevanter worden. Zo geeft de Rijksoverheid aan te bekijken of werkgevers die tijdig en voldoende investeren in bijscholing, omscholing of re-integratieverplichtingen uit de Wet poortwachter, lagere of geen verplichtingen krijgen rond een nieuwe transitievergoeding. Voor jou als werkgever betekent dit dat het aantoonbaar en zorgvuldig vastleggen van elk re-integratietraject waarschijnlijk nog meer gewicht krijgt.

Wil je deze stappen ook echt kunnen bewaken in de praktijk? Bekijk hoe je de Wet verbetering poortwachter volgt met een verzuimmodule.

Wat betekent de wijziging in de compensatieregeling voor spoor 2 en re-integratie?

Spoor 2 wordt ingezet wanneer terugkeer bij de eigen werkgever niet of onvoldoende mogelijk is en juist hier moet je als werkgever zorgvuldig te werk gaan. Een werknemer kan tijdens spoor 2 al passend werk vinden bij een andere werkgever, maar dat betekent niet automatisch dat het oorspronkelijke dienstverband al eindigt. Bij langdurige ziekte geldt doorgaans de wachttijd van 104 weken. Wordt het dienstverband daarna op initiatief van de werkgever beëindigd, dan blijft de transitievergoeding in principe aan de orde; een werknemer die zelf ontslag neemt, verliest doorgaans het recht daarop. Belangrijk om te weten: de kosten voor een verplicht tweede spoortraject mogen niet zomaar worden verrekend met de transitievergoeding. Juist daarom is een goede vastlegging van spoor 2 belangrijk, zeker nu de compensatie mogelijk verdwijnt.

Benieuwd hoe je re-integratietrajecten goed kunt vastleggen? Bekijk de mogelijkheden voor re-integratie trajecten voor werkgevers

Welke risico’s lopen organisaties zonder goed Poortwachter-dossier?

Een onvolledig Poortwachter-dossier levert al snel herkenbare problemen op, zoals:

• Gemiste Poortwachter-termijnen en late inzet van spoor 2, waardoor er minder tijd overblijft om passend werk te vinden.
• Onvoldoende onderbouwing richting het UWV, met een hogere kans op een loonsanctie.
• Minder grip op financiële risico’s en onvoldoende zicht op langdurige verzuimdossiers.
• Lastige bewijsvoering zodra compensatie, ontslag of een WIA-proces speelt, met mogelijk hogere kosten als de compensatieregeling verdwijnt.

Waarom kan afschaffing van de compensatieregeling leiden tot meer discussie over slapende dienstverbanden?

Een slapend dienstverband ontstaat wanneer een werknemer na 104 weken ziekte niet meer werkt, maar het dienstverband niet formeel wordt beëindigd. De compensatieregeling was mede bedoeld om je als werkgever te stimuleren zo’n dienstverband na langdurige ziekte netjes af te ronden. Verdwijnt die compensatie, dan kan het voor jou financieel weer aantrekkelijker worden om ontslag uit te stellen. De Raad van State waarschuwde eerder al dat het beperken van de compensatieregeling kan leiden tot nieuwe discussie over slapende dienstverbanden. Het is dus belangrijk dat je kunt aantonen dat je al die tijd serieus hebt gewerkt aan re-integratie en niet alleen om financiële redenen hebt gewacht met ontslag. Een compleet Poortwachter-dossier met vastgelegde stappen, gesprekken en afwegingen is daarbij je bewijs: het laat zien dat de vertraging inhoudelijk verklaarbaar is, in plaats van een manier om verplichtingen te ontlopen.

Wat kun je nu al doen ter voorbereiding op 2027?

Ook al is de wijziging nog niet definitief, je kunt je hier als werkgever nu al op voorbereiden:

• Breng alle langdurige verzuimdossiers in kaart en controleer welke dossiers richting 104 weken ziekte gaan.
• Check of de Poortwachter-stappen volledig zijn vastgelegd en of spoor 1 en spoor 2 tijdig en zorgvuldig zijn onderzocht.
• Leg contactmomenten, adviezen, afspraken en evaluaties centraal vast, zodat niets tussen wal en schip valt.
• Zorg dat documenten makkelijk terug te vinden zijn voor het UWV, interne controle of een juridische beoordeling.
• Maak inzichtelijk wat de mogelijke financiële impact is bij ontslag na langdurige arbeidsongeschiktheid.
• Werk met software die termijnen, taken, signalen, rapportages en dossiervorming ondersteunt.

Meer weten over grip houden op verzuim? Bekijk verzuimmanagement met Rapasso.

Hoe helpt verzuimsoftware bij grip op de Wet verbetering poortwachter?

Verzuimsoftware lost geen juridische verplichtingen op, maar helpt je wel om het hele proces controleerbaar en navolgbaar te maken. Denk aan functies zoals:

• Verzuimdossiers centraal beheren en Poortwachter-termijnen bewaken, inclusief signalen als een deadline nadert.
• Taken en acties toewijzen aan de juiste betrokkenen.
• Documenten opslaan en spoor 1 en spoor 2 vastleggen, inclusief contactmomenten en evaluaties.
• Voortgang registreren en rapportages maken, zodat je altijd inzicht hebt in de status van een traject.

Hoe ondersteunt Rapasso werkgevers, arbodiensten en re-integratieprofessionals?

Rapasso helpt organisaties om cliënt-, verzuim- en re-integratiedossiers overzichtelijk te beheren. Als professional kun je acties, documenten, afspraken, voortgang en evaluaties eenvoudig vastleggen, waardoor Poortwachter-processen beter navolgbaar worden doordat stappen en termijnen centraal zichtbaar zijn. Rapasso ondersteunt bovendien de samenwerking tussen werkgevers, arbodiensten, loopbaanprofessionals, re-integratiebureaus en andere betrokkenen, terwijl managementinformatie helpt om risico’s, voortgang en dossierstatus inzichtelijk te maken. Dat wordt alleen maar belangrijker nu je je als werkgever moet voorbereiden op mogelijke wijzigingen in de compensatieregeling en de transitievergoeding.

Benieuwd hoe dat er in de praktijk uitziet? Bekijk het cliëntvolgsysteem van Rapasso.